Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô dân số lên tới hơn 81.000 người, yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC càng trở nên cấp thiết. Không chỉ rà soát, kiểm tra, xử lý vi phạm, phường còn tổ chức diễn tập PCCC quy mô lớn tại Trường THCS Thái Thịnh, qua đó nâng cao kỹ năng ứng phó của lực lượng tại chỗ và học sinh, phụ huynh.
Khu vực xảy ra cháy theo tình huống giả định tại Trường THCS Thái Thịnh.
Chủ động từ cơ sở
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ 1/7/2025, phường Đống Đa có diện tích 2,07km² nhưng tập trung tới 81.358 dân – con số phản ánh mật độ dân cư cao bậc nhất khu vực nội thành. Trên địa bàn có 24 tuyến phố, 20 trường công lập, 2 chợ, hơn 30 nhà sinh hoạt cộng đồng, cùng hàng trăm cơ sở kinh doanh dịch vụ. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển đô thị nhưng cũng là thách thức lớn đối với công tác phòng cháy chữa cháy.
Đặc thù đô thị cũ khiến nhiều tuyến ngõ nhỏ, sâu, xe chữa cháy khó tiếp cận. Có tới 71 ngõ nhỏ dài trên 200m, trong khi 112 Tổ liên gia an toàn PCCC và 157 điểm chữa cháy công cộng vẫn chưa đạt đủ tiêu chí. Chỉ cần một sự cố điện hoặc bất cẩn khi sử dụng nguồn nhiệt, hậu quả có thể lan nhanh trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến nơi.
Nhận diện rõ nguy cơ, Công an phường và UBND phường Đống Đa xác định ưu tiên số một là nâng cao năng lực tự ứng cứu tại chỗ. Không phải ngẫu nhiên khi trong nhiều năm qua, phường liên tục triển khai tuyên truyền, ký cam kết, tập huấn, hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy cho từng nhóm đối tượng. Bởi người đầu tiên phát hiện và xử lý đám cháy không phải cảnh sát mà chính là hộ dân, chủ cơ sở hay giáo viên trong trường học.
Học sinh Trường THCS Thái Thịnh được hướng dẫn thoát nạn khi xảy ra cháy.
Theo báo cáo của Công an phường Đống Đa, từ 1/7 - 15/10/2025, địa bàn ghi nhận 4 vụ cháy và 7 sự cố, thiệt hại 143,7 triệu đồng, không có thương vong. Đây là tín hiệu tích cực nhưng lực lượng chức năng vẫn nhấn mạnh không được chủ quan vì những vụ việc vừa qua đều xuất phát từ nguyên nhân quen thuộc như sự cố điện và bất cẩn trong sử dụng nguồn nhiệt.
Trong bối cảnh đó, việc đánh giá lại tổng thể các cơ sở nguy cơ cao được triển khai liên tục. Công an phường đã cập nhật dữ liệu đầy đủ cho 2.283 cơ sở, trong đó có 647 cơ sở thuộc diện UBND phường quản lý. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi kiểm tra tại chỗ, hướng dẫn cụ thể từng cơ sở về lối thoát nạn, hệ thống điện, thiết bị chữa cháy. Các quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ được ban hành với cơ sở không đảm bảo an toàn không phải để “phạt” mà để tránh những rủi ro có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.
Trong quá trình kiểm tra, điều quan trọng không chỉ nằm ở xử lý vi phạm. Điều phường Đống Đa hướng đến là thay đổi thói quen từ tâm lý “đối phó” khi lực lượng chức năng xuất hiện sang tâm thế chủ động, tự giác bảo đảm an toàn cho chính gia đình, học sinh, nhân viên và khách hàng.
Lực lượng chữa cháy tại chỗ của Trường THCS Thái Thịnh triển khai chữa cháy.
Hình thành kỹ năng xử lý, thoát nạn từ các buổi diễn tập
Hoạt động nổi bật nhất trong chuỗi giải pháp bảo đảm an toàn PCCC trên địa bàn là diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Cụ thể, vào ngày 15/11, UBND phường Đống Đa phối hợp với Trường THCS Thái Thịnh tổ chức buổi diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Đây là diễn tập quy mô lớn theo kế hoạch của UBND phường.
Phó Chủ tịch UBND phường Đống Đa Nguyễn Hoàng Hà khẳng định buổi diễn tập mang ý nghĩa thiết thực, giúp lực lượng tại chỗ, giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh nhận thức rõ hơn những tình huống có thể xảy ra trong thực tế. “Khi sự cố xảy ra, kỹ năng mới là yếu tố quyết định. Một bình chữa cháy đặt đúng chỗ, một thao tác thoát hiểm chuẩn có thể cứu được nhiều người” – ông Nguyễn Hoàng Hà chia sẻ.
Tình huống giả định bắt đầu lúc 8 giờ 30. Tại phòng học tầng 1 của Trường THCS Thái Thịnh, sự cố thiết bị điện gây cháy khiến khói lan nhanh sang các tầng trên. Khoảng 300 người có mặt trong khuôn viên trường. Khi còi báo động vang lên, giáo viên và học sinh ở các tầng được hướng dẫn di chuyển theo hai hướng thoát nạn đã được thiết kế sẵn. Khói được mô phỏng theo đúng thực tế, tạo tình huống để học sinh rèn kỹ năng cúi thấp người, che khẩu trang, bám tường để di chuyển.
Lực lượng PCCC chuyên nghiệp được huy động đến hiện trường tham gia chữa cháy và cứu hộ cứu nạn tại khu vực trên cao với xe thang chuyên dụng hiện đại.
Đáng chú ý, có 10 học sinh bị “mắc kẹt” tại tầng 4 và 8 em ở tầng 2 theo tình huống giả định. Lực lượng PCCC cơ sở nhanh chóng cắt điện, sử dụng bình bột, họng nước chữa cháy để khống chế đám cháy. Đồng thời, lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp được điều động, triển khai xe thang và mặt nạ phòng độc để “giải cứu” học sinh bị mắc kẹt.
Dù chỉ là diễn tập, nhưng quy trình được triển khai nghiêm túc như một vụ cháy thật. Học sinh được trải nghiệm trực tiếp việc thoát hiểm; giáo viên hiểu rõ trách nhiệm hướng dẫn; lực lượng dân phòng, bảo vệ dân phố và công an phường có cơ hội phối hợp cùng Cảnh sát PCCC&CNCH trong tình huống phức tạp.
Buổi diễn tập để lại ấn tượng mạnh, không chỉ bởi sự hấp dẫn của tính thực tế mà vì những kỹ năng mà mỗi người thu nhận được như từ cách dùng bình chữa cháy đến xác định lối thoát nạn và tránh ngạt khói. Những điều tưởng như đơn giản ấy lại chính là kiến thức cứu sinh.
Ông Nguyễn Hoàng Hà cũng cho biết, song song với diễn tập, công tác kiểm tra, tuyên truyền và xử lý vi phạm được phường triển khai bài bản. Trong ba tháng gần đây, lực lượng chức năng đã kiểm tra định kỳ 229 cơ sở, kiểm tra đột xuất 37 cơ sở, tổ chức 3 lớp tuyên truyền, ký cam kết với 100% cơ sở thuộc diện quản lý và xây dựng phóng sự tuyên truyền tại các chợ.
Lực lượng y tế thực hiện cứu chữa ban đầu người bị thương trong vụ cháy.
Nhưng hơn tất cả những con số, điều phường Đống Đa hướng đến là thay đổi nhận thức của người dân. Tuyên truyền không chỉ diễn ra tại hội nghị mà len vào từng cuộc họp tổ dân phố, nhóm Zalo khu dân cư, lớp học chuyên đề trong trường học. Khi mỗi người dân hiểu rằng một ổ điện hở, một bình gas đặt sát nguồn nhiệt, một lối thoát nạn bị che chắn có thể gây hậu quả khôn lường, khi ấy công tác PCCC mới thật sự chuyển biến bền vững.
Thời gian tới, phường đặt mục tiêu tiếp tục siết chặt kiểm tra các cơ sở nguy cơ cao; từng bước chuẩn hóa các điểm chữa cháy công cộng; mở rộng tổ liên gia an toàn PCCC và tăng cường tập huấn cho lực lượng dân phòng, bảo vệ dân phố, chủ cơ sở kinh doanh, nhà trọ.
Có thể thấy, công tác PCCC tại phường Đống Đa đang từng bước chuyển từ bị động sang chủ động, từ chỉ đạo hành chính sang sự tham gia tự giác của cộng đồng. Khi từng cơ sở tuân thủ quy định, từng hộ dân biết cách xử lý tình huống ban đầu, từng học sinh được học cách thoát nạn thì mục tiêu xây dựng “phường an toàn PCCC” mới thật sự thành hiện thực. Quan trọng hơn cả là an toàn đó được tạo dựng mỗi ngày, từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực của từng người dân Đống Đa.